gratis vervoer voor iedereen

WAT IS HET PROBLEEM?

De files zijn het probleem.
Files zijn milieuvervuilend, energieverspillend, duur, en vervelend. Files worden steeds langer en er zijn er steeds meer. Nog nooit is men erin geslaagd om het autoverkeer te verminderen.

Desondanks ontkomen we niet aan de vaststelling dat in de files dagelijks dezelfde mensen staan die veelal ook dagelijks hetzelfde traject afleggen, meestal elk alleen in een wagen.

Tegelijk is er ook voor deze mensen zelden een alternatief voor de wagen.
Tot nog toe probeert men vooral in te grijpen in het aanbod van het openbaar vervoer of aan de wegeninfrastructuur. Beide zijn duur en leveren slechts een beperkte verbetering op.

Een oplossing die veel kan bijdragen zou er in bestaan de bezettingsgraad van de auto’s te verhogen. Er zijn al pogingen in deze richting ondernomen maar spijtig genoeg bereikt men hiermee tot nog toe zeer weinig mensen.

Het voorstel dat ik hier ga formuleren is een manier om mensen fiscaal te stimuleren om hun wagen te delen met anderen, dit op een prettige manier, technisch erg simpel, en
Op het vlak van de overheidsfinanciën is deze maatregel neutraal.


2. WAT IS HET MOBINET?


Bij het betalen van de jaarlijkse verkeersbelasting wordt aan de bestuurders gevraagd of zij zouden bereid zijn mensen op te pikken die met hen willen meerijden.

Zij hoeven dit niet voor niets te doen maar zullen een vergoeding krijgen.

Degenen die weigeren zullen een heffing betalen. De heffing is bedoeld om de vergoeding te betalen voor de groep bestuurders die wel mensen willen meenemen.
Zo ontstaat er ook ineens een grotere financiële stimulans.

Het is de bedoeling dat ongeveer de helft van alle wagens meedoen en de vergoeding en heffing zal hieraan aangepast zijn. We kunnen dus de markt laten spelen om de hoogte te kennen.

De bestuurders die mensen willen meenemen krijgen nu bij de automobielinspectie een klein verzegeld merkteken op de wagen zodat je ze van ver kan herkennen, net zoals je een taxi van ver herkent.
Wanneer je nu met zo iemand wil meerijden wandel je tot aan het dichtstbijzijnde kruispunt,
Aan elk kruispunt staan tegenwoordig auto’s aan te schuiven, je stapt in een stilstaande wagen die jouw richting uitgaat.

Wanneer jullie wegen weer scheiden stap je weer uit, normaal is dit terug aan een kruispunt, en kan je zonder tijdverlies ineens in een andere wagen overstappen die weer wel de juiste kant opgaat.
De bedoeling is dat de vrije plaatsen in de wagens voortaan benut kunnen worden door iedereen die er zijn voordeel mee kan doen, maar de bestuurders mogen hiervan zo weinig mogelijk hinder ondervinden.

De helft van het autoverkeer bestaat nu uit auto’s waar je mee kan meerijden.
Vanaf nu spreken we over het mobinet
Deze vorm van mobiliteit is helemaal gratis voor iedereen en overal aanwezig.
Elke plaats in Vlaanderen is nu voor iedereen gratis te bereiken want auto’s rijden altijd overal, dit in tegenstelling tot het openbaar vervoer.



3. WORDT DIT GEEN CHAOS?

Neen, en wel omdat niemand hier belang bij heeft.
Wie met het openbaar vervoer reist zal zich ook eerst informeren over welke bus of trein hij moet nemen.
Wie wil meerijden op het mobinet wil ook zo snel mogelijk aankomen en zal een lift zoeken waar hij zo ver mogelijk mee geraakt.
Eens een goede lift gevonden kan men afspraken maken voor de volgende dagen.
Op korte tijd zal je verschillende mensen hebben leren kennen waar je kan mee samenrijden.
Ook bestuurders hebben er alle belang bij om zo weinig mogelijk vertraging op te lopen en zijn op zoek naar mensen die zo ver mogelijk meerijden. Je kan bvb ook een bordje met je bestemming achter de ruit plaatsen.
Er zal al snel een dynamiek op gang komen waardoor de juiste mensen elkaar gaan vinden,
Mede geholpen door de nieuwe communicatiemiddelen als GSM en SMS, en door een nog op te richten website waar aanbieders en lifters elkaar opzoeken.



4. EN HOE HOOG ZAL DIE PREMIE EN DIE HEFFING DAN WEL ZIJN?


Laat me een voorbeeld geven, we starten met een premie en een heffing van 100 €.
Stel dat uit de praktijk blijkt dat slechts 30 % van de bestuurders toehappen dan kunnen we de bedragen verhogen tot 50 % van de bestuurders meedoet. Uiteindelijk is er een bedrag tot stand gekomen dat door de bestuurders zelf is bepaald.

Niemand wordt tot iets verplicht, maar iedereen zal een keuze moeten maken.
Men is trouwens vrij om steeds van keuze te veranderen.

De hoogte van heffing en van de vergoeding wordt dus volledig bepaald door het aantal mensen dat ervoor gaat of dat absoluut niet wil meedoen.
Zij kunnen dus schommelen in de tijd en zijn marktafhankelijk.

De mogelijkheid bestaat ook voor het beleid om het systeem te evalueren en afhankelijk van het maatschappelijke draagvlak een hoger of lager percentage na te streven .
Vergoeding en heffing kunnen hieraan steeds aangepast worden.

Verder zie ik ook de mogelijkheid om de premie te diversiëren .Zo zou het mogelijk kunnen zijn om slechts 1 of 2 zitplaatsen aan te bieden, weliswaar voor een kleinere premie.
Dit is vooral nuttig omdat het voor een 2 deurswagen zeer omslachtig zou zijn om meer dan 1 passagier mee te nemen. Bestuurders van 2 deurswagen kunnen dan 1 zitplaats aanbieden,
Bestuurders van 4 deurswagens kunnen zelf kiezen of ze 1, 2, of 3 zitplaatsen aanbieden en een overeenkomstige premie genieten. Hoeveel plaatsen er beschikbaar zijn is van buiten aan de wagen te zien.


4. WAT MET DE VEILIGHEID? MAG NU IEDEREEN ZOMAAR IN MIJN WAGEN STAPPEN?


U hebt hier een punt, gelukkig komen nieuwe technologieën ons tegemoet.
Zo beschikt elke Belg binnenkort over een elektronisch paspoort met chip.
Ook de kaartlezers worden onnozel goedkoop, laatst kreeg ik er nog 2 gratis van mijn bank om mijn bankverrichtingen mee te doen.

Het moet dus mogelijk zijn om van iedereen die meerijdt de identiteit en woonplaats op te slaan bij het instappen, via het elektronisch paspoort of een speciaal gemaakte badge.
Ook de gegevens van de bestuurder zouden zo kunnen worden opgeslagen.
Deze gegevens mogen natuurlijk niet te lezen zijn door de betrokken personen maar wel door de politie wanneer er zich iets zou voordoen.

Het simpele feit dat de lifter weet dat zijn identiteit geregistreerd staat zou voldoende moeten zijn om hem of haar te helpen bij het houden van zijn/haar manieren.

De overheid zou hierbij nog meer kunnen helpen, bvb door een meldpunt waar je met een sms kan melden dat een bepaalde bestuurder je niet wou meenemen, of waar een bestuurder kan melden dat een passagier zich heeft misdragen en door hem voortaan niet meer zal meegenomen worden.

Op deze manier kan men ook bestuurders die wel willen profiteren van de vergoeding maar niemand meenemen weren, zij zullen de komende jaren verplicht horen bij degenen die de heffing betalen. Een statisticus kan bepalen of u veel meer klachten hebt verzameld dan gemiddeld. Dit kan allemaal op een simpele manier en hoeft niet veel te kosten.



5. EN WAAROM ZOUDEN HIERDOOR DE FILES VERMINDEREN?


Autobestuurders gaan er steeds van uit dat zelf rijden de enige manier is om zich te verplaatsen, Het mobinet zal hen er dagelijks aan herinneren dat ze ook met anderen kunnen meerijden en dat dit zelfs comfortabeler is dan zelf met alle stress te sturen.

Mensen die dezelfde richting uitgaan komen met elkaar in contact en kunnen afspraken maken om beurtelings te rijden.

Het zou ook zo ver kunnen komen dat zo veel bestuurders die voor de vergoeding hebben gekozen zelf gaan liften, de doelstelling kan dan verhoogd worden naar 60% deelnemers.
Dit zou helemaal niet erg zijn maar juist een teken dat het systeem werkt en er minder wagens op de baan zijn. Dit is trouwens ook in het voordeel van degenen die betalen.
Die zien ineens dat het geld dat ze betalen effectief iets opbrengt.






6. WAAROM MOET ER ALWEER EEN HEFFING WORDEN BETAALD? IS AUTORIJDEN NOG NIET DUUR GENOEG ?

De overheid geeft jaarlijks miljarden euro’s uit om de mobiliteit te verbeteren.
De hoofdreden is in feite omdat de files een maatschappelijk probleem zijn dat economische schade en ecologische schade toebrengt.

Wanneer men de mensen vraagt om te helpen aan een oplossing is het dus maar billijk dat hier een vergoeding tegenover staat.
Wanneer men anderzijds weigert mee te werken aan een oplossing en gewoon wil verder doen
met het langer maken van de files is het dus ook maar billijk dat deze mensen financieel bijdragen tot de oplossing.

Bovendien ontstaat er zo een nieuw beleidsinstrument dat veel socialer en rechtvaardiger is dan andere voorstellen zoals vignetten of (slim) rekeningrijden of verhoging van taksen.
Nog belangrijker is de onwaarschijnlijke uitbreiding van de mobiliteit van de mensen.
Persoonlijk vind ik het ook nog een aantrekkelijk idee om alle dagen nieuwe mensen te leren kennen.


7. DIT IS EEN MOOI PLAN VOOR EEN PERFECTE WERELD, MAAR WEL NOGAL UTOPISCH.



Niet waar, het is juist realistisch en efficiënt .Knappe economen en managers laten mensen ’s nachts werken, machines langer draaien, en de vrachtwagens juist op tijd aankomen om met zo weinig mogelijk kosten rendement en efficiëntie te verhogen.
Het zijn juist deze mensen die regelmatig klagen over de kosten van de files.

Laat ons wel wezen, de wagen is in wezen economisch en ecologisch een ramp:
800 a 2000 kg metaal in beweging zetten om ongeveer 80 kg mens te voortbewegen is allesbehalve rationeel en efficiënt.
Wanneer je met die wagen 4 personen verplaatst wordt hij ineens 4 x efficiënter.

Bovendien kunnen, zonder kosten, hierdoor de arbeiders gemakkelijker op tijd bij hun machines geraken en de vrachtwagens beter ‘just in time’ rijden.
Qua rationaliteit ben ik dus in goed gezelschap, me dunkt.
Om dit te laten werken is het enige dat moet veranderen onze kijk op de auto en natuurlijk ook wat regelgeving. Een veel gehoord woord dezer dagen is “mentaliteitswijziging”

Doordat iedereen jaarlijks opnieuw voor de keuze wordt geplaatst zal men eens goed gaan nadenken over hoe men zijn wagen gebruikt. Als instrument om een mentaliteitsverandering op gang te brengen lijkt dit interessanter dan een affichecampagne.

Bovendien luidt de keuze: of meer betalen of meehelpen en er financieel wel bij varen.
De tweede keuze is nieuw en voor velen hartverwarmend.
De Belg verandert trouwens veel liever zijn mentaliteit wanneer hij zich hierbij gesteund voelt door zijn portemonnee.

8. PRAKTISCH NU? HOE VOEREN WE HET MOBINET IN?

De nodige infrastructuur (overvolle wegen met bijna lege wagens) is al ten overvloede aanwezig. Hierin moeten we gelukkig niets meer investeren.

Het mobinet kan enkel worden ingevoerd door de politiek.
Zo zijn er ingrepen nodig in fiscale wetgeving en de wegcode.
We zullen nog met elkaar moeten afspreken hoe we in- en uitstappen zo veilig mogelijk laten verlopen.
Het is zeer twijfelachtig dat een politieke partij moedig genoeg zal zijn om hierin het voortouw te nemen.

Beter zou het zijn als het iniatief van onderuit komt.
Belangrijk is vooral dat het mobinet op een positieve manier bekend wordt onder de bevolking.
Hiervoor zouden we wat ik noem de “positieve stromingen” in de samenleving moeten meekrijgen. De bond beter leefmilieu en taxistop zijn verenigingen waar ik spontaan aan denk, maar er zijn er veel meer.
De oprichting van denkmee.be duidt al op het feit dat de tijd rijp is en dat dingen in vraag worden gesteld.
De mobiliteit is voor de media een sexy onderwerp waar men graag reportages over maakt. Het mobinet mag in geen enkel debat meer ontbreken.
De nadruk zal altijd liggen op de grote voordelen:

Echt gratis vervoer, altijd en overal.
Enorme uitbreiding van het mobiliteitsaanbod met ruime, droge, en warme zitplaatsen.
Minder files.
Grote voordelen voor het milieu, minder CO2-uitstoot, minder fijn stof.
Financieel voordeel voor wie zich wil inzetten.
Sommigen zullen geen wagen meer nodig hebben, veel gezinnen zullen zonder 2e of 3e wagen kunnen.
Geen hoge uitgaven van belastinggeld.
Meer sociaal contact tussen de mensen.
Vrije keuze voor de automobilisten, elk jaar opnieuw.
De hele wereld komt kijken hoe wij de mobiliteitsknoop ontwarren.


Een juiste stemming is hierbij zeer belangrijk, de vraag “moet het er komen” moeten we ombuigen in “hoe moet het er komen en waarom is het er nog niet”
De politiek zal dan wel volgen.







Veel mensen aan wie ik het voorstel heb voorgelegd reageerden als volgt:
“prima idee, ik ben er helemaal voor, maar je zal dit nooit verkocht krijgen”
Misschien overschatten we onszelf en onderschatten we een groot deel van de bevolking.

We zijn hierboven begonnen met “de files zijn het probleem”.
Misschien is “de wagen” het probleem en vooral hoe we hem gebruiken.
Nog nooit was het bewustzijn zo groot dat we in feite fout bezig zijn en er dingen moeten veranderen. De geesten staan er nu voor open.
Ik dank u voor het oprichten van denkmee.be en hoop dat het mobinet een bijdrage kan leveren aan een ecologisch en duurzaam leven voor ons allen.